GS. Sir David Neil Payne, nhà phát minh hàng đầu thế giới về quang học và quang học điện tử, cùng những luận bàn về khởi nghiệp cho các nhà khoa học

GS. Payne, giáo sư hàng đầu tại Đại học Southampton, là nhà nghiên cứu tiên phong và nổi tiếng quốc tế về quang tử. Ông đã nhận được rất nhiều giải thưởng uy tín như Giải thưởng Xếp hạng của Vương quốc Anh về Quang học, Giải thưởng Tyndall của Hoa Kỳ (1991) và Huy chương Benjamin Franklin về Kỹ thuật (1998). Ông cũng là người đoạt giải Eduard Rhein Foundation (Đức). Năm 2001 Payne được trao Huân chương Mountbatten của IEE (2001) và Huân chương Kelvin của tám tổ chức kỹ thuật lớn vì sự xuất sắc trong ứng dụng khoa học vào kỹ thuật (2004). Viện Kỹ sư Điện và Điện tử (IEEE) đã trao cho ông Giải thưởng Quang tử năm 2007 cho những thành tựu xuất sắc về quang tử học, giải thưởng đầu tiên được trao bên ngoài Hoa Kỳ. Năm 2008, ông đã giành được Giải thưởng Marconi cho công trình phát triển bộ khuếch đại sợi quang. GS. Sir David Neil Payne cũng là chủ nhân giải thưởng chính thức VinFuture Prize 2022.

Nghiên cứu của GS. Payne trải dài trên nhiều lĩnh vực quang tử đa dạng, từ viễn thông và cảm biến quang học đến nanophotonics và vật liệu quang học, dẫn đến hầu hết tất cả các loại sợi đặc biệt được sử dụng ngày nay và các tác động trực tiếp đến viễn thông trên toàn thế giới, cũng như gần như tất cả các lĩnh vực R&D quang học.

Công nghệ sợi quang của ông là một trong những thành công khoa học lớn nhất trong ba thập kỷ qua, làm nền tảng cho internet, cung cấp các tính năng laser và cảm biến môi trường, đồng thời thúc đẩy tăng trưởng vì lợi ích của tất cả các quốc gia.

Năm 1985, GS. Payne cùng các cộng sự trong nhóm nghiên cứu do mình lãnh đạo đã phát hiện ra laser sợi silica và Bộ khuếch đại quang học pha tạp Erbium (EDFA), thiết bị thúc đẩy sự phát triển bùng nổ của internet thông qua khả năng truyền và khuếch đại một lượng lớn dữ liệu. EDFA được nhiều người coi là một trong những bước phát triển quan trọng nhất trong lĩnh vực viễn thông hiện đại.

Ngoài những thành tích nghiên cứu xuất sắc, GS. Payne còn là một doanh nhân hàng đầu. Ông đã kết hợp sự tinh hoa từ kiến thức khoa học hàng đầu thế giới với các hoạt động thương mại, và là động lực đằng sau của một nhóm gồm 10 công ty khởi nghiệp ở khu vực lân cận, tạo ra lợi ích về kinh tế và việc làm cho người dân.

Tại buổi seminar khoa học với cán bộ, sinh viên bộ môn Quang Lượng Tử, Khoa Vật lý, Trường ĐHKHTN, GS. Payne đã có những chia sẻ về những nghiên cứu thành công của mình và các cộng sự. Bên cạnh đó, những luận bàn liên quan tới chủ đề khởi nghiệp trong khoa học của ông đã thu hút được sự quan tâm của các cán bộ, giảng viên Trường ĐHKHTN.

TS. Nguyễn Quốc Hưng, Phó Giám đốc Trung tâm Nano và Năng lượng, Trường ĐHKHTN chia sẻ, là người làm chủ công nghệ sản xuất sơn bức xạ làm mát bề mặt ngoài trời (RARE), giúp phản xạ tới 98% năng lượng mặt trời khiến cho ngôi nhà lúc nào cũng mát như dưới bóng cây, anh mong muốn có thể xây dựng một công ty spin-off cho công nghệ này. Do vậy tại buổi thảo luận, TS. Nguyễn Quốc Hưng mong muốn nhận được chia sẻ từ GS. Payne về cách thức tiếp cận, tuyên truyền và thuyết phục được người dùng về sự cần thiết của sản phẩm này. 

Chia sẻ với băn khoăn của TS. Nguyễn Quốc Hưng, GS. Payne cho rằng bên cạnh việc tích cực tham gia các triển lãm khoa học, triển khai các hoạt động giới thiệu sản phẩm mạnh mẽ thì sự tham gia của marketing là không thể thiếu.

Liên quan đến thắc mắc của PGS.TS. Mai Hồng Hạnh, trưởng bộ môn Quang lượng tử, Khoa Vật lý, Trường ĐHKHTN về việc làm thế nào để thuyết phục các doanh nghiệp, công ty tài trợ cho nghiên cứu và thương mại hóa sản phẩm. GS, Payne chia sẻ kinh nghiệm từ Đại học Southampton như sau: nhà trường đã thiết kế ra chiến lược “Photons to Production” để giúp đưa các công nghệ nghiên cứu phòng thí nghiệm ra thị trường. Chiến lược này bao gồm việc phối hợp với công ty để xác định nhu cầu và tìm kiếm công nghệ phù hợp, từ đó thuyết phục được các công ty thương mại hóa sản phẩm của nhà trường.

Trong buổi gặp và trao đổi với đại diện lãnh đạo Trường ĐHKHTN, GS. Payne chia sẻ niềm tự hào và vinh dự khi được tới thăm và gặp gỡ, trao đổi với cán bộ, sinh viên Nhà trường. GS. Payne rất ấn tượng với lịch sử phát triển của ĐHQGHN nói chung và Trường ĐHKHTN nói riêng. Theo GS. Payne, với sự quyết liệt và chiến lược Nhà trường đã và đang đề ra, chắc chắn đây sẽ là cái nôi nuôi dưỡng và đào tạo ra nhiều nhà sáng tạo cho xã hội trong tương lai.