Được thành lập vào năm 1984, đến nay, bộ môn Thủy văn và Tài nguyên nước, Khoa Khí tượng, Thủy văn và Hải dương học, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Hà Nội đã có 40 năm xây dựng và phát triển.

Bộ môn thủy văn thành lập vào năm 1984 tại Khoa Địa lý - Địa chất trường Đại học Tổng hợp Hà Nội với 4 sáng lập viên và cán bộ giảng dạy đầu tiên là: PTS. Nguyễn Văn Tuần, KS. Nguyễn Thị Nga (về trường từ năm 1979 ở Bộ môn Địa lý), KS. Nguyễn Thị Phương Loan và KS. Nguyễn Thanh Sơn (về trường từ năm 1983 ở Bộ môn Hải dương) và một cán bộ nghiên cứu: KS. Đặng Quý Phượng (về trường năm 1981 ở Bộ môn Địa mạo).

Bộ môn Thủy văn và Tài nguyên nước tự hào 40 năm xây dựng và phát triển

Các thầy cô bộ môn Thủy văn và Tài nguyên nước nhân dịp kỷ niệm Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11 năm 2023

Bộ môn Thủy văn bắt đầu đào tạo đại học ngành thủy văn đầu tiên là khóa K30 (1985 – 1990) với 10 sinh viên. Những khóa đào tạo tiếp theo là K32 (1987 – 1992) với 4 sinh viên tốt nghiệp, K36 (1991 – 1995) với 10 sinh viên tốt nghiệp. Từ khóa K39 đến nay việc đào tạo đại học được tiến hành liên tục với số lượng sinh viên ngày càng tăng. Từ năm 2004, bắt đầu đào tạo sau đại học ở cả hai bậc Thạc sĩ và Tiến sĩ, giảng dạy khoá đầu tiên năm 2005.

Từ 2019, Bộ môn mở thêm chương trình đào tạo cử nhân Tài nguyên và Môi trường nước, và tuyển sinh khoá đầu tiên K65 với 10 sinh viên, đến nay số lượng tuyển sinh mỗi khoá tương đối đều đặn với 10-15 sinh viên. Trong 5 năm gần đây, trung bình hàng năm tuyển sinh 10 học viên cao học và 2 nghiên cứu sinh.

Bộ môn Thủy văn và Tài nguyên nước tự hào 40 năm xây dựng và phát triển

Sinh viên ngành Tài nguyên và Môi trường nước trong một lần đi thực tập.

Bộ môn Thuỷ văn và Tài nguyên nước, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Hà Nội là đơn vị tiên phong cả nước trong nghiên cứu và đào tạo chuyên sâu về lĩnh vực thuỷ văn học, tài nguyên và môi trường nước. Chương trình đào tạo của Bộ môn được xây dựng và cập nhập phù hợp với các chương trình đào tạo tại các trường đại học uy tín trên thế giới, tạo điều kiện thuận lợi cho sinh viên học tập trao đổi, nghiên cứu khoa học, và làm việc ở nước ngoài. Chương trình đào tạo Thạc sĩ Thủy văn của bộ môn đã được công nhận đạt tiêu chuẩn AUN-QA của hệ thống các trường đại học Đông Nam Á vào năm 2023. Những nỗ lực này đã cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao cho các tổ chức quốc tế, các cơ quan nghiên cứu, các trường đại học trong và ngoài nước.

Nhiều sinh viên của Bộ môn Thuỷ văn và Tài nguyên nước hiện nay đang công tác tại các tổ chức lớn như Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Hoa Kỳ (NASA), Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp của Liên hợp quốc (FAO), Cơ quan nghiên cứu và phát triển hàng không vũ trụ Nhật Bản (JAXA), Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA)...

Bộ môn Thủy văn và Tài nguyên nước tự hào 40 năm xây dựng và phát triển

Sinh viên ngành Tài nguyên và Môi trường nước đang bảo vệ khóa luận tốt nghiệp.

Các hướng nghiên cứu của bộ môn bao gồm:

- Máy học ứng dụng trong Thủy văn và Tài nguyên nước; 

- Phân tích dữ liệu Thủy văn

- Phòng tránh và giảm nhẹ thiên tai.

- Thuỷ văn lưu vực

- Thuỷ văn đô thị

- Thuỷ động lực học sông biển

- Tác động của biến đổi khí hậu đến tài nguyên nước

- Xử lý ô nhiễm nước

- Duy trì dòng chảy tối thiểu

-Quan trắc và bảo vệ nguồn nước...

Việc trao đổi Hợp tác quốc tế về nghiên cứu khoa học đã được tiến hành đều đặn với các chuyên gia Đức, Pháp, Hà Lan, Mỹ và Hy Lạp, Hàn Quốc, Nhật Bản, Trung Quốc, Philippin, Úc và một số nước khác trong khu vực. Những kết quả nghiên cứu của cán bộ và sinh viên trong bộ môn đã và đang đóng góp vào việc giải quyết các vấn đề cấp bách như môi trường, tài nguyên nước, và thiên tai.

Bộ môn Thủy văn và Tài nguyên nước tự hào 40 năm xây dựng và phát triển

Các thầy cô trong một chuyến thực địa tại Thủy điện Hòa Bình.

Trong 40 năm qua Tập thể cán bộ Bộ môn Thủy văn và Tài nguyên nước đã công bố hơn 400 bài báo trong các tạp chí và hội thảo quốc gia, quốc tế. Tính riêng giai đoạn 2020-2024, các cán bộ của Bộ môn đã công bố 49 bài báo trên Tạp chí Quốc tế thuộc danh mục ISI/ Scopus, 09 báo cáo tại hội thảo Quốc tế và 28 bài báo trên tạp chí Quốc gia. Trong đó, 3 năm gần đây, trung bình mỗi năm có 20 công trình công bố (so với trung bình khoảng 13 bài của giai đoạn 5 năm trước). Cùng với việc đầu tư các phòng thí nghiệm và đổi mới phương pháp giảng dạy, chất lượng đào tạo ngày càng được nâng cao, đáp ứng nhu cầu nhân lực chất lượng cao cho xã hội.

Trưởng Bộ môn qua các thời kỳ:

PGS.TS. Nguyễn Tiền Giang (2021- 2024)

PGS. TS. Trần Ngọc Anh (2009 - 2020);

PGS. TS. Nguyễn Hữu Khải (2004 - 2009);

ThS. GVC. Nguyễn Thị Nga (2000 - 2004);

PGS. TS. Nguyễn Văn Tuần (1984 - 2000)

Xem thông tin thêm về các công bố khoa học, đề tài, dự án mà bộ môn đã và đang thực hiện tại đây

Chiều ngày 18/11/2024, tại hội trường tầng 7 nhà T5, Khoa Khí tượng, Thủy văn và Hải dương học sẽ tổ chức Lễ kỷ niệm Ngày nhà giáo Việt Nam 20/11 và 40 năm thành lập bộ môn Thủy văn và Tài nguyên nước. Lễ kỷ niệm 40 năm không chỉ là dịp để ôn lại kỷ niệm, mà còn là cơ hội để các thế hệ thầy và trò cùng trở về, gặp gỡ, kết nối, nhìn lại và chia sẻ với nhau những trải nghiệm trong suốt chặng đường đã qua, từ đó tiếp nối hành trình sứ mệnh phát triển Bộ môn Thủy văn và Tài nguyên nước nói riêng, Khoa Khí tượng, Thủy văn và Hải dương học nói chung ngày càng vững mạnh.